Dyrektor Teatru Arka Renata Jasińska

EUROPEJSKIE FORUM INTEGRACJI

Fundacja Artystów Niepełnosprawnych i Pełnosprawnych JESTEŚ MY

EUROPEJSKIE FORUM INTEGRACJI

Projekt Europejskie Forum Integracji adresowany jest do osób (w Polsce i na świecie) z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Punktem wyjścia, zachęcającym do zabrania głosu w tym dyskursie, są zapisy Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych, które gwarantują osobom niepełnosprawnym pełne uczestnictwo w życiu społecznym. Legislacja polska zdaje się nadążać za standardami światowymi, o czym świadczy choćby podpisanie 26 lipca 2012 roku przez Prezydenta RP zapisu Konwencji Narodów Zjednoczonych o Prawach Osób Niepełnosprawnych, który w art. 30 ust. 2 głosi iż, „Państwa podejmą odpowiednie środki w celu zapewnienia, że osoby niepełnosprawne będą miały możliwości rozwoju i wykorzystywania potencjału twórczego, artystycznego i intelektualnego, nie tylko dla własnej korzyści, ale także dla wzbogacenia społeczeństwa”. Jednakże same zapisy prawne nie przyczyniają się do zmiany statusu społecznego i poprawy wizerunku osób niepełnosprawnych. By takie zmiany – trwałe zmiany – nastąpiły, potrzebne są nie tylko odpowiednie ustawy, ale – przede wszystkim – zmiana postaw społecznych. I temu właśnie mają służyć dwa projekty, w których bierze udział Teatr „Arka”. Są nimi VI Dolnośląskie Forum Możliwości, pod nazwą: „Co ratyfikacja Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych zmieni w naszym życiu?” oraz Europejskie Forum Integracji – poświęcone tej samej problematyce.

Obydwa projekty składają się z kilku części, obejmujących zarówno prezentację spektaklu „Bal u Hawkinga”, jak i warsztaty teatralne dla osób niepełnosprawnych (w przypadku Europejskiego Forum Integracji są to cztery grupy warsztatowe) oraz udział w gali finałowej, podczas której swoimi refleksjami na temat przestrzegania zabezpieczeń prawnych gwarantowanych w Konwencji Narodów Zjednoczonych o Prawach Osób Niepełnosprawnych podzielą się uczestnicy warsztatów, prezentując spektakl osnuty na „Makbecie”, Williama Shakespeare’a oraz uczestnicy konferencji.

Konferencja ta, zaplanowana na 3 grudnia 2013 roku, będzie mieć zasięg międzynarodowy i, jak planują to jej organizatorzy, będzie imprezą cykliczną. Jej pełna nazwa – Międzynarodowa Konferencja „Europejskie Forum Integracji” – zachęca do znoszenia wszelkich podziałów i murów dzielących ludzi na „zdrowych” i „chorych”, „pełnosprawnych” i „niepełnosprawnych”, „swoich” i „obcych”, a w domyśle: „lepszych” i „gorszych”. Dotyczy więc, w szerokim rozumieniu, problematyki wykluczenia.

Sam termin „wykluczenie społeczne” określa sytuację, w której dana jednostka będąca członkiem społeczeństwa nie może normalnie uczestniczyć w działaniach obywateli tego społeczeństwa, przy czym ograniczenie to nie wynika z jej wewnętrznych przekonań, lecz znajduje się poza jej kontrolą. Wykluczenie społeczne jest zjawiskiem wielowymiarowym i w praktyce oznacza niemożność uczestnictwa w życiu gospodarczym, politycznym i kulturowym – w wyniku braku dostępu do zasobów, dóbr i instytucji, ograniczenia praw społecznych oraz deprywacji potrzeb. Jak podaje Zofia Dach i inni badacze z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie zajmujący się tą problematyką, grupami społecznymi najbardziej narażonymi na wykluczenie są:

  • osoby niepełnosprawne,
  • osoby chore psychicznie,
  • uzależnieni,
  • długotrwale bezrobotni,
  • opuszczający zakłady karne i poprawcze,
  • kobiety samotnie wychowujące dzieci,
  • ofiary patologii życia rodzinnego,
  • osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych,
  • starsze osoby samotne,
  • bezdomni,
  • dzieci i młodzież ze środowisk zaniedbanych oraz wychowujące się poza rodziną,
  • osoby będące imigrantami oraz członkowie mniejszości narodowych (na przykład należący do społeczności romskiej).

Jak widać, na pierwszym miejscu znajdują się osoby niepełnosprawne, a zaraz potem – chore psychicznie. Prawdopodobieństwo dotknięcia wykluczeniem zwiększa się, gdy jednostka posiada kilka cech charakterystycznych dla wyżej wymienionych grup społecznych – na przykład: uzależniony, długotrwale bezrobotny, chronicznie chory imigrant albo: dziecko z zaburzeniami rozwoju psychomotorycznego i niepełnosprawnością intelektualną, wychowywane przez samotną, starszą matkę o niskich dochodach.

Tej, jakże doniosłej problematyce, poświęcone są projekty, w których biorą udział członkowie Stowarzyszenie Przyjaciół Teatru Arka oraz artyści „Arki”…